Tegoroczna, XVII edycja Międzynarodowych Targów Stacja Paliw zgromadziła firmy oferujące produkty, usługi i systemy niezbędne do budowy i eksploatacji nowoczesnej, bezpieczniej i ekologicznej stacji paliw. Nie zabrakło także wyspecjalizowanych firm zdolnych wybudować lub dostarczyć kompletne instalacje gazowe do magazynowania lub tankowania autogazu.

Zwiedzających targi witały postawione przed halą kolorowe myjnie samochodowe. Stanowiły one najbardziej barwną część zewnętrznej ekspozycji wystawienniczej. Uwagę zwracały także autocysterny rodzimej produkcji. Jedną z nich wystawiła nowa na polskim rynku firma BC Hutnik, która powstała na bazie doświadczeń będącego w upadłości Dromechu, mającego niepodważalne zasługi dla rozwoju polskiego rynku pojazdów zbiornikowych. Byli pracownicy tej firmy postanowili wykorzystać doświadczenia i wiedzę zakładając nowy podmiot gospodarczy.

Autocysterna BC Hutnik zabudowana na podwoziu DAF jest przeznaczona do realizacji dostaw paliwa gazowego do zbiorników przydomowych lub innych instalacji wykorzystujących ten nośnik energii. Trzyosiowe podwozie umożliwiło zastosowanie zbiornika o pojemności 24000 l, który wykonano zgodnie ze znowelizowanymi w 2009 r. przepisami umowy ADR (chodzi przede wszystkim o większą grubość płaszcza). Zbiornik jest jednokomorowy, wyposażony w falochrony, niwelujące bezwładność ładunku i jej oddziaływanie na dynamikę ruchu pojazdu. W górnej części zbiornika zamontowano osłonę przeciwsłoneczną, chroniącą zbiornik i ładunek przed nadmiernym nagrzewaniem. Po prawej stronie zabudowy znajduje się szafa armaturowa, w której zamontowano układ dystrybucyjno-pomiarowy, umożliwiający za- i rozładunek gazu oraz precyzyjny pomiar jego ilości. Wszystkie rurociągi, którymi przepływa LPG wykonano ze stali nierdzewnej, co w znacznej mierze przedłuża ich trwałość. Układ jest zakończony wężem wydawczym o długości 30 m, umożliwiającym zatankowanie zbiorników bez wjeżdżania ciężkim trzyosiowym pojazdem na teren posesji.

Był to jedyny pojazd do przewozu gazu płynnego przedstawiony na tegorocznej Stacji Paliw, pomimo zaprezentowania produktów również przez innych wytwórców cystern. Swoje pojazdy pokazały firmy: Turbud – trzykomorowa autocysterna do przewozu oleju opałowego, LDS – czterokomorowa autocysterna na podwoziu Volvo. Obaj producenci mają w swojej ofercie również pojazdy do przewozu LPG. Na stoisku firmy Tank Service można było obejrzeć naczepę-cysternę do przewozu paliw płynnych (benzyny i oleju napędowego) w barwach Orlenu. Tank Service nie ma w ofercie cystern do przewozu płynnej mieszaniny propanu i butanu. Oferowane są jedynie usługi związane z naprawą i legalizacją urządzeń stosowanych w pojazdach do przewozu LPG.

Obok cystern, przed halą wystawienniczą w ramach promocji gazu ziemnego jako paliwa silnikowego PGNiG wystawił gazowy autobus miejski czeskiej firmy Tedom. Był to dosyć ciekawy egzemplarz, poddany w ostatnim czasie pewnym zmianom konstrukcyjnym, które dotyczyły także układu napędowego. Silnik pojazdu, konstrukcyjnie bazujący na jednostce napędowej stosowanej w nieprodukowanych już samochodach ciężarowych Liaz, ma pojemność skokową blisko 12 l. W autobusach niskopodłogowych stosowana jest pionowa jego odmiana. Obecnie oferta silników została rozszerzona o odmianę wolnossącą o mocy 245 KM przy 2200 o br/min, zastosowaną w prezentowanym egzemplarzu. W stosunku do silnika doładowanego o mocy 299 lub 354 KM, do 13 zwiększono wartość stopnia sprężania. Dzięki temu podniesiono parametry trakcyjne silnika, który charakteryzuje się znakomitym przebiegiem krzywej momentu obrotowego z maksymalną wartością 883 Nm przy 1200 obr/min. Przy odpowiednim skonfigurowaniu układu napędowego (dobór przełożeń skrzyni biegów i przełożenia przekładni głównego), silnik w ruchu miejskim zapewnia dynamikę niewiele niższą niż w przypadku zastosowania silnika doładowanego.

Taką właśnie jednostkę napędową, w odmianie Euro5 EEV, zastosowano w prezentowanym pojeździe. W odróżnieniu od wcześniejszego silnika spełniającego wymagania Euro4, zasilanego za pomocą sekwencyjnego wtrysku gazu (IV generacja), zastosowano układ zasilania z mieszalnikiem (II generacja). Wydawać by się mogło, że to technologiczny krok w tył, jednak zastosowanie tego rozwiązania wynika prawdopodobnie ze względów eksploatacyjnych. Okresowa wymiana wtryskiwaczy stanowiła dość poważny koszt w użytkowaniu silnika. Obecne stosowane rozwiązanie eliminuje ten problem. Należy sądzić, że sekwencyjny wtrysk gazu powróci jednak do łask przy kolejnych zmianach w wymaganiach emisyjnych. Uzyskanie emisji na poziomie EEV z wykorzystaniem mieszalnikowego układu zasilania świadczy o wysokich możliwościach działu rozwoju Tedom i odpowiednim doborze poszczególnych podzespołów. Zastosowano reduktor CNG 60 L oraz silnik krokowy i sterownik elektroniczny firmy Omnitek oraz sterowaną elektronicznie przepustnicę firmy Woodward. Obie firmy pochodzą z USA. Zamontowany przed przepustnicą mieszalnik jest autorskim opracowaniem firmy Tedom.

Wnętrze hali Expo XXI zdominowały stoiska firm zdolnych wybudować dowolny magazyn paliw lub stację benzynową czy gazową. Nie zabrakło także dostawców elementów wyposażenia stacji i magazynów. Oddzielną kategorię stanowiły firmy oferujące wyposażenie dla przystacyjnego sklepu, baru, motelu lub warsztatu samochodowego. Właściciele stacji mogli także wybrać dostawców akcesoriów samochodowych, oferujących bardzo bogatą ofertę materiałów eksploatacyjnych, drobnych narzędzi czy przydatnych w drodze drobiazgów. Jedna z firm, wprowadzając na rynek produkty podwyższające bezpieczeństwo (kamizelki odblaskowe, młotki do wybijania szyb, cięcia pasów itp.), skorzystała z pomocy wieloletniego kierowcy i pilota rajdowego Macieja Wisławskiego, który stał się twarzą kampanii reklamowej. Jego obecność na stoisku stanowiła skuteczny sposób na przyciągnięcie zwiedzających.

Podczas tegorocznej edycji, mimo że silnie ukierunkowanej na usługi okołopaliwowe, firmy działające w branży LPG/CNG przedstawiły ciekawe propozycje. Duża ich część nastawiona była na realizację dużych inwestycji związanych z magazynowaniem gazu. Kompleksową ofertą wyróżniały się: FAS Polska czy Aurex LPG. Obie firmy nie tylko mogą być generalnym wykonawcą dużej inwestycji i dostawcą różnorodnej armatury gazowej. Proponują swoje usługi także właścicielom niedużych stacji LPG. Ciekawostką na stoisku FAS Polska były bezobsługowe i nierozbieralne reduktory wysokiego ciśnienia RegO przeznaczone do przydomowych instalacji gazowych. Jakość produktu potwierdza aż 25-letnia gwarancja producenta. Innym ciekawym konstrukcyjnie rozwiązaniem alternatywnym do powszechnie stosowanych sekcyjnych pomp tłoczących na stacjach LPG były zanurzeniowe, wirowe pompy gazowe, montowane wewnątrz zbiorników LPG.

Zbiorniki przeznaczone do gazu płynnego, jako dosyć proste w budowie, były częścią oferty wielu wystawców, np. CGH Polska czy rodzimego Chemetu z Tarnowskich Gór. Ta druga firma ma w swojej ofercie gotowe moduły stacji LPG ze zbiornikami naziemnymi lub podziemnymi oraz gotowe stacje autogazu na ramie nośnej. Pozwala to na skrócenie czasu inwestycji do niezbędnego minimum.

Niezbędnym wyposażeniem każdej instalacji na stacji autogazu są zawory, węże, dystrybutory czy pistolety do tankowania. Tworzywa sztuczne są powszechnie stosowane w motoryzacji od wielu lat, jednak rurociągi elastyczne przeznaczone do LPG wykonane z kevlaru, nylonu i polipropylenu są ciągle nowością na naszym rynku. Dlatego spore zainteresowanie wzbudzały elastyczne rury z tworzyw sztucznych do przesyłu LPG, stosowane na stacjach LPG. Ze względu na to, że tworzywo jest wielokrotnie gładsze niż stal, mimo mniejszej średnicy zdolność przesyłowa jest porównywalna z tradycyjną rurą stalową o większym przekroju.

Podstawowym elementem stacji autogazu są także pistolety do tankowania. Firma LPG Group z Włoch zaciekawiła zwiedzających nowymi produktami z dziedziny LPG. Obok tradycyjnych wyrobów, włoski producent oferuje lżejsze, wykonane częściowo z technopolimerów pistolety z niezwykle prostym w obsłudze urządzeniem spustowym. Nowe konstrukcje pojawiły się także wśród pistoletów do tankowania CNG. W zależności od średnicy zaworów i związanej z tym prędkości tankowania samochodu, amerykańska firma OPW proponuje pistolety z urządzeniem rozprężającym złącze po tankowaniu.

Zupełnie odmienną ofertę przedstawił Instytut Paliw i Energii Odnawialnej z Warszawy, specjalizujący się w badaniach jakości paliw. Na stoisku pokazano przenośne urządzenie do pobierania próbek LPG, które wykorzystywane jest w ruchomym laboratorium kontrolnym, badającym jakość autogazu.

Na targach nie zabrakło wielkich graczy rynku paliw: BP, PKN Orlen, Grupy Lotos, Statoil czy PGNiG. Wszystkie one przygotowały obszerne i okazałe stoiska. Szkoda tylko, że działania tej ostatniej w rozwój branży CNG w Polsce są symboliczne. Głównie chodzi o inwestowanie w stacje CNG lub tworzenie korzystnych warunków dla potencjalnych podmiotów chcących rozwijać rynek stacji sprężania gazu ziemnego.

Warto także wspomnieć o jedynym producencie samochodowym biorącym udział w targach – Skodzie. Firma przygotowała dwa pojazdy wyższej klasy jako pojazdy służbowe i flotowe. Niestety żaden z nich nie był wersją Twin Power (napędzaną LPG).

Produkt Roku 2010

Drugiego dnia targów, podczas uroczystego bankietu, wręczone zostały nagrody „Produkt Roku 2010”. O sześć statuetek walczyło 21 zgłoszonych do konkursu produktów. Komisja konkursowa brała pod uwagę innowacyjność i zastosowanie nowoczesnych technologii czy funkcjonalność i estetykę produktu. Po całodziennych prezentacjach i zapoznawaniu się komisji ze zgłoszonymi do konkursu produktami, statuetką „Produkt Roku 2010” nagrodzono m. in. zawory kulowe firmy Broen-Zawgaz z Suchego Lasu k/Poznania. W zaworach zastosowano uszczelnienie typu metal-metal, co świadczy o bardzo wysokiej precyzji wykonania elementów współpracujących. Dzięki metalowemu uszczelnieniu, zawory mogą pracować z zanieczyszczonym gazem bez obawy o uszkodzenie gładzi ciernej i rozszczelnieniem zamknięcia. Są one przeznaczone m. in. do pracy w przepompowniach i magazynach gazu.

Innym ciekawym i nagrodzonym produktem był dystrybutor firmy Adast. Orlen Centrum Serwisowe, który oferuje to urządzenie, proponuje nową generację dystrybutorów Adast serii Major Eco z systemem kontroli odzysku oparów. Konstrukcja dystrybutora umożliwia doposażenia go w segment tankowania LPG.

Przyznano także nagrody specjalne:
„Złotą Lampę” – nagrodę Prezesa Polskiej Izby Paliw Płynnych dla firmy Euro-Ekol za „Bezdotykową myjnię Euro MB z zestawem solarnym”;
Grand Prix Urzędu Dozoru Technicznego dla Flow Technics za „Stanowisko pomiarowe do napełniania cystern z blendowaniem biopaliw i dozowaniem dodatków”.

Nagrodę Publiczności otrzymała zaś firma Building Solution za „OMIKRON-90” – energooszczędną lampę LED pod wiaty stacji benzynowych.

Tegoroczna edycja targów Stacja Paliw zgromadziła ok. 180 wystawców (często na wspólnych, łączonych stoiskach), a dwudniowe Forum „Polski rynek paliw i energii 2010-20” dało możliwość zapoznania się z wybranymi zagadnieniami rynku energetycznego w Polsce, w tym także z problematyką paliw gazowych (LPG i CNG). Impreza jako całość okazała się bardzo udana, co podkreślali zarówno uczestnicy, jak i goście targów i konferencji.

Tego samego zdania jest również organizator, czyli Polska Izba Paliw Płynnych, która ocenia tegoroczną imprezę jako szczególnie udaną. Mimo ogólnego kryzysu i stagnacji gospodarczej, w targach wzięło udział więcej wystawców niż w ubiegłym roku, a zaprezentowane produkty prezentowały bardzo wysoki poziom technologiczny.

Piotr Złoty
Wojciech Mackiewicz

Więcej o XVII Międzynarodowych Targach Stacji Paliw tutaj>> i tutaj>>

Przeczytaj także:
Konferencje na Stacji Paliw 2010