Czy planujesz zamontować instalację LPG w swoim samochodzie?

Tak

Nie

Nie wiem

W dniu 26 marca 2010 r. w siedzibie firmy Gałka S.C. odbyła się prezentacja najnowszych produktów i szkolenie firmy Elpigaz. Szkolenie będące ostatnim punktem programu polegało na zamontowaniu systemu gazowego w silniku o ZS. Czas przed nim wypełniły prezentacje mające na celu zaznajomienie uczestników z innymi nowościami w ofercie firmy. Bezpośrednio przed częścią praktyczną szkolenia w szerokim ujęciu omówiono zagadnienie zasilania gazowego silników Diesla. Oprócz tego zaprezentowano 2 inne systemy zasilania gazowego produkowane przez Elpigaz: Stella OBD i Stella DPI. Instalacje gazowe szczegółowo omawiał Bogusław Skarpetowski z Działu Badań i Rozwoju Elpigaz. Jego wystąpienia w sposób szczegółowy omawiały oprogramowanie poszczególnych systemów. Duże możliwości konfiguracyjne prezentowanych instalacji pozwalają na adaptację na zasilanie gazowe nawet najbardziej wymagających i zasilanych według odmiennych strategii jednostek napędowych.
Z dużym zainteresowaniem spotkało się również wystąpienie Wiceprezesa Zarządu Elpigazu Dariusza Maciaka, który zaprezentował gamę nowoczesnych zbiorników MoreMo produkowanych przez Polmocon, firmę należącą do Elpigazu. Zbiorniki te przeszły już wymagane polskim prawem badania i lada chwila będą dostępne również na naszym rynku.

Wszystkie prezentacje były nastawione na praktyczne aspekty obsługi (kalibracji) systemów gazowych oraz zagadnienia montażowe zbiorników LPG z uwagi na obecność przedstawicieli warsztatów montujących.

Stella OBD

Systemy EOBD (European On Board Diagnostic) wprowadzone w Europie jako obowiązkowe wyposażenie pojazdów od 2001 r. służą monitorowaniu systemów oczyszczania spalin silników współczesnych samochodów.

Stosowane w takich jednostkach napędowych nowoczesne systemy zasilania gazowego (wtrysk sekwencyjny) wymagają dość precyzyjnej kalibracji, która polega na takim doborze parametrów pracy aby nie zmienić korekt układu EOBD przy zasilaniu benzyną. Wymaga to dużej wiedzy i doświadczenia.

Konstruktorzy systemów gazowych doszli do wniosku, że informacje o korektach układu benzynowego można wykorzystać do regulacji systemu gazowego w czasie rzeczywistym, dzięki czemu instalacja zawsze utrzymuje takie parametry pracy aby nie doprowadzać do zmian nastaw układu benzynowego. Eliminuje to możliwość wystąpienia nieprawidłowości w pracy silnika na benzynie.

Tą prostą zasadę wykorzystuje system Stella OBD. Komunikacja z układem EOBD następuje przez podłączenie określonych pinów złącza diagnostycznego. Jest to jedyna cecha odróżniająca system Elpigazu od klasycznej instalacji IV generacji, wykorzystującej sekwencyjny wtrysk gazu odparowanego.

Sterownik systemu Stella OBD ma jedną bardzo ważną w niektórych konwersjach funkcję umożliwiającą dodanie niewielkiej ilości benzyny w czasie zasilania silnika gazem, np. przy dużych obciążeniach. Obniża to temperaturę w komorach spalania co jest szczególnie istotne w samochodach wyposażonych w silniki podatne na podwyższone przy zasilaniu gazem zużycie gniazd zaworowych, eliminując konieczność stosowania układów lubryfikujących.

Stella DPI

System Stella DPI służy do adaptacji na zasilanie gazowe silników z bezpośrednim wtryskiem benzyny, które ze względu na ograniczenia emisyjne stają się coraz popularniejsze w samochodach osobowych.

Wtryskiwacze benzyny w takich silnikach są umieszczone w komorach spalania co przy adaptacji na zasilanie gazowe (konieczność odłączenia układu benzynowego) jest dość kłopotliwe ponieważ należy zapewnić konieczność ich chłodzenia aby nie uległy uszkodzeniu. Wymaga to podawania paliwa w pełnej lub częściowej dawce w określonych fazach pracy silnika. Dlatego Stella DPI zasila silnik z wykorzystaniem gazu i niewielkiego dotrysku benzyny. Na biegu jałowym i przy wysokich obciążeniach silnik jest zasilany wyłącznie z wykorzystaniem benzyny.
Zużycie benzyny w silniku z bezpośrednim wtryskiem dostosowanym do zasilania gazem za pomocą systemu Stella DPI wynosi około 20-30% zużycia LPG.

Zbiorniki MoreMo

Koncepcja zbiorników MoreMo jest rozwinięciem konstrukcji zbiorników toroidalnych, w których do przechowywania gazu zagospodarowano niewykorzystane dotąd wnętrze torusa. W ten sposób w zależności od wielkości zbiornika uzyskuje się zwiększenie jego pojemności użytkowej o 1 do 4 l.

Zbiorniki MoreMo mają również innowacyjny system mocowania na centralnej tulei, która służy również do przeprowadzenia przewodów gazowych i elektrycznych oraz stanowi wentylację przestrzeni, w której umieszczona jest armatura.
Toroidalne zbiorniki MoreMo występują w wersjach pod wielozawór oraz z armaturą czterootworową.

Gama MoreMo obejmuje również zbiorniki specjalne, które są dedykowane do samochodów ciężarowych z przeznaczeniem do zasilania systemów jednoczesnego zasilania olejem napędowym i gazem. Nie są to typowe zbiorniki walcowe. Dennice pochodzą ze zbiorników toroidalnych MoreMo, płaszcz zewnętrzny to klasyczny „walczak”.
Z uwagi na ich wielkość (pojemność do 545 l) stosowana jest armatura czterootworowa zapewniająca odpowiednią wydajność poszczególnych zaworów i szybsze tankowanie.

Dieselgaz

System zasilania gazowego silników o zapłonie samoczynnym opracowany przez Elpigaz jest w ostatniej fazie prób przed wprowadzeniem do sieci handlowej.

Rozwiązanie Elpigazu nie wymaga ingerencji w dieslowski układ zasilania zarówno w część mechaniczną (wysokociśnieniową) jak i sterownik elektroniczny. System gazowy wtryskuje do 20% gazu w stosunku do zużywanego oleju napędowego. Oszczędność w kosztach eksploatacji wynika z dodania LPG do oleju napędowego co zwiększa parametry trakcyjne. W tych samych warunkach drogowych kierowca, dysponując większą mocą i momentem obrotowym nie musi wciskać pedału gazu tak głęboko jak w przypadku zasilania tylko olejem napędowym.
Strategia działania systemu jest tak pomyślana aby nie dawkował on gazu na biegu jałowym i przy wyższych obciążeniach silnika.

Układ jest bardzo prosty w montażu, największą trudność w silniku Diesla stanowi znalezienie sygnału prędkości obrotowej (w samochodach bez obrotomierza). Montażyści instalacji gazowych specjalizują się w poszukiwaniu różnych sygnałów w samochodach, dlatego w miarę montowania kolejnych systemów nie będzie to stanowić żadnego problemu. Jeśli na tablicy przyrządów jest obrotomierz, problem jest rozwiązany, jeśli nie ma obrotomierza system jest przystosowany do wykorzystania sygnału pracującego alternatora lub czujnika ciśnienia oleju.

Cykl wystąpień teoretycznych został zakończony montażem instalacji gazowej w samochodzie VW T5 z silnikiem 1,9 TDI. Montaż nie różni się zasadniczo od instalacji typowego systemu gazowego, te same elementy montowane w podobny sposób.

Szkolenie, którego głównym celem było zapoznanie się z systemem zasilania gazowego stosowanego do silników Diesla oraz zasadami jego montażu było również okazją do zaprezentowania innych nowości w ofercie Elpigaz. Oferta skierowana do przedstawicieli warsztatów spotkała się z dużym zainteresowaniem, szczególnie w zakresie zbiorników do LPG. Już niedługo mają one zostać wprowadzone do sprzedaży na naszym rynku. Jak podaje producent w innych krajach cieszą się one dużą popularnością z uwagi na powiększoną pojemność i niską masę. Zgodnie z deklaracjami producenta nie jest to jej ostatnie słowo w zakresie nowoczesnych zbiorników do przechowywania LPG.




Piotr Złoty
IV 2010